O ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ
Ο ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ (1802-1885) ΚΑΙ Η ΕΛΛΑΔΑ
- Δείτε τον φάκελο “Ο Βίκτωρ Ουγκώ και η κρητική επανάσταση".
- Μελετήστε την σχετική έρευνα της Δέσποινας Προβατά, Πανεπιστήμιιο Αθηνών, με θέμα: Η υποδοχή του Βίκτωρος Ουγκώ στην Ελλάδα του 19ου αιώνα.
- Σύνδεσμος: Η πύλη της 200ης επετείου
- Έκδοση του βιβλίου: Ο Βίκτωρ Ουγκώ και η Ελλάδα, μια συνεργασία του εκδοτικού οίκου Kauffmann και του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών, Αθήνα, 2002
Ήδη από το 1821, που η Ελλάδα επαναστατεί εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οργανώνεται στη Γαλλία ένα κίνημα φιλελληνισμού προκειμένου να υποστηρίξει τον εξεγερθέντα ελληνικό λαό (δημιούργημα της εποχής εκείνης, ο πίνακας του διάσημου ζωγράφου Delacroix, Η Σφαγή της Χίου, που εξετέθη το 1824).
Μολονότι ο Βίκτωρ Ουγκώ δεν διακρίνεται μεταξύ των πρώτων φιλελλήνων, θα αποτελέσει έναν από τους πιο ένθερμους και τους σταθερότερους υποστηρικτές της Ελλάδος. Τα Ανατολίτικα, συλλογή φιλελληνικών ποιημάτων του – “Το Ελληνόπουλο” που παραμένει το πιο φημισμένο ποίημα-, η οποία εξεδόθη το 1827-1828, συναντά μια μέτρια επιτυχία στην Ελλάδα. Σε τούτη τη χώρα που βρίσκεται σε πλήρη αναβρασμό, προτιμάται η βαθειά στράτευση του Βίκτωρος Ουγκώ, ως υπερασπιστή των λαών:
- το 1849, στηλιτεύει τον Λουδοβίκο Ναπολέοντα Βοναπάρτη και τα στρατεύματά του, που παίρνουν τη Ρώμη από τους δημοκρατικούς Ιταλούς .
- το 1852, καταδικάζει το πραξικόπημα του ίδιου του Λουδοβίκου Ναπολέοντα Βοναπάρτη .
- εξόριστος στην Γκέρνση (Guernesey) από το 1855, υποστηρίζει αμέτρητες φορές, από το 1866 έως το 1869, την εξέγερση της Κρήτης, χωρίς όμως επιτυχία. Τον Δεκέμβριο του 1866, έπειτα από πολλές παρακλήσεις των Ελλήνων, προκειμένου για την υπεράσπιση των εξεγερθέντων Κρητών, ο Βίκτωρ Ουγκώ πιάνει την πένα του : “Κραυγή τις μοί έρχεται εξ’Αθηνών. Εν τη πόλει του Φειδίου καί του Αισχύλου πρόσκλησίς τις μοί εγένετο, φωναί προφέρουσι τό όνομά μου. Τίς ειμί, ώστε ν’αξίζω τοιαύτης τιμής; ουδέν. ‘Ηττημένος τις. Καί τίνες αποτείνονται πρός μέ; νικηταί. Ναί, ηρωϊκοί Κρήτες, καταδυναστευόμενοι σήμερον, έσεσθε νικηταί εν τω μέλλοντι. Εμμείνατε. Καίτοι πεπνιγμένοι, θέλετε θριαμβεύσει. ‘Η διαμαρτύρησις εν αγωνία είναι ισχύς. [...]” [Εφημ. Εθνοφύλαξ, έτος ΣΤ΄, αριθμ. Φ. 1193, 4 Μαρτίου 1867, σ. 2-3.]
Ο ελληνικός τύπος αναφέρεται στον συγγραφέα και ποιητή Βίκτωρα Ουγκώ το 1841. τα πρώτα του κείμενα, μετεφρασμένα ένα χρόνο μετά, δεν γίνονται γνωστά παρά μόνο σ’ένα γαλλόφωνο κοινό λογίων, μολονότι κατά τον δέκατο ένατο αιώνα (XIX) η γαλλική γλώσσα εξέπεμπε μία αναμφισβήτητη ακτινοβολία στην Ελλάδα. Δέκα έτη αργότερα μόνο, το 1852 δηλαδή, το λογοτεχνικό περιοδικό Ευτέρπη σκιαγραφεί την πρώτη βιογραφία του Βίκτωρος Ουγκώ, ενώ την εποχή εκείνη, μόνον δύο θεατρικά έργα του μεταφράζονται, Άντζελο, ο τύραννος της Παδούης και Λουκρητία Βοργία. Εξάλλου, η δημοτικότητά του Βίκτωρος Ουγκώ στην Ελλάδα δεν οφείλεται πλέον στα θεατρικά του έργα, αλλά στην μετάφραση των έργων του. Εντούτοις, τα δύο του αριστουργήματα, Οι Άθλιοι, μετεφρασμένο το 1862-63, και η Παναγία των Παρισίων, μετεφρασμένο το 1867, τυγχάνουν τεράστιας λαϊκής αποδοχής και επιτυχίας.
Από το 1870 έως το 1885, περίοδο κατά την οποία το μοναρχικό καθεστώς έχει εδραιωθεί στην Ελλάδα, η πολιτική δράση του Βίκτωρος Ουγκώ τον κρατά σε μια απόσταση και ο αγώνας του υπέρ της Κομούνας του Παρισιού γίνεται αντιληπτός ως μια επικίνδυνη επαναστατική παρέκκλιση. Η λογοτεχνική του δράση και η προσωπική του ζωή εξακολουθούν ωστόσο να έχουν απήχηση στον τύπο, και, στις 22 Μαΐου του 1885, ημέρα θανάτου του, οι τελετές που πραγματοποιούνται στην Ελλάδα, σε καμία περίπτωση δεν υστερούν έναντι εκείνων στην Γαλλία: η φήμη του, ως αρχηγού του κινήματος του Ρομαντισμού στη Γαλλία είναι και θα παραμείνει αναμφισβήτητη!
V.A.
Για περισσότερες πληροφορίες: